نینیهمراهاورژانس ۱۱۵: اگر علامت خطری دارید یا حال مادر یا کودک بد است، معطل نکنید و همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید.
کمک‌های اولیه و راهنماهای مراقبت
راهنمای گام‌به‌گام برای موقعیت‌های فوری و مشکلات رایج بارداری، زایمان، شیردهی و نوزادی.
کمک‌های اولیه
- خفگی با جسم خارجی در شیرخوار زیر یک سال همین حالااگر نوزاد سرفه‌ی محکم می‌کند یا گریه می‌کند، هوا هنوز رد می‌شود؛ بگذارید سرفه کند و کنارش بمانید. اگر نمی‌تواند نفس بکشد، صدایی ندارد یا…
- خفگی با جسم خارجی در کودک بالای یک سال همین حالااگر کودک سرفه‌ی محکم می‌کند، گریه می‌کند یا حرف می‌زند، تشویقش کنید سرفه کند و کنارش بمانید. اگر نمی‌تواند حرف بزند، نفس بکشد یا سرفه کند…
- احیای قلبی‌ریوی شیرخوار زیر یک سال همین حالااگر نوزاد به صدا و لمس جواب نمی‌دهد و نفس نمی‌کشد یا فقط نفس‌های بریده‌بریده و نامنظم دارد، همین حالا ۱۱۵ را بگیرید و احیا را شروع کنید: ۳۰…
- احیای قلبی‌ریوی کودک بالای یک سال همین حالااگر کودک به صدا و لمس جواب نمی‌دهد و نفس نمی‌کشد یا فقط نفس‌های بریده‌بریده و نامنظم دارد، همین حالا ۱۱۵ را بگیرید و احیا را شروع کنید: ۳۰…
- سوختگی با چای، آب جوش، بخار یا آتش فوریهر سوختگی را همان اول ۲۰ دقیقه زیر آب خنک و روان بگیرید؛ این مهم‌ترین کاری است که آسیب را کمتر می‌کند. خمیردندان، ماست، کره، روغن یا یخ…
- مسمومیت با دارو، شوینده، نفت یا مواد مخدر همین حالااگر کودک دارو، شوینده، نفت، سم یا مواد مخدر خورده یا حتی شک دارید که خورده باشد، منتظر علامت نمانید. اگر بی‌حال، خواب‌آلود یا بیهوش است یا…
- گازگرفتگی با بخاری، آبگرمکن یا کرسی همین حالاگاز مونوکسید کربن از بخاری، آبگرمکن و پکیجِ بدون دودکش سالم، کرسی ذغالی، منقل و ماشین روشن در جای بسته پخش می‌شود. این گاز بی‌رنگ و بی‌بوست…
- بلعیدن باتری سکه‌ای یا آهنربا فوریباتری سکه‌ای (دکمه‌ای) اگر در گلو یا مری گیر کند، در کمتر از ۲ ساعت می‌تواند سوختگی شدیدی ایجاد کند که گاهی به سوراخ شدن مری می‌رسد…
- تشنج، به‌خصوص تشنج همراه با تب همین حالاتشنج همراه با تب در کودکان ۶ ماه تا ۵ سال نسبتاً شایع است، بیشتر وقت‌ها در کمتر از ۵ دقیقه خودبه‌خود تمام می‌شود و معمولاً آسیب ماندگاری به…
- ضربه به سر: افتادن از تخت، مبل یا پله فوریبیشتر ضربه‌های سر در بچه‌ها خفیف است و فقط یک برآمدگی یا کبودی باقی می‌گذارد. اما بعضی نشانه‌ها یعنی آسیب جدی و باید همین حالا با ۱۱۵ تماس…
- غرق‌شدگی در وان، حوض، استخر یا سطل همین حالابچه‌ها در چند سانتی‌متر آب و در چند ثانیه، بی‌صدا غرق می‌شوند. کودک را فوراً از آب بیرون بیاورید و اگر نفس عادی ندارد، ۱۱۵ را بگیرید و احیا…
- خونریزی، بریدگی و زخم فوریبیشتر بریدگی‌ها با ۱۰ دقیقه فشار مستقیم و بدون وقفه بند می‌آیند. اگر خون فواره می‌زند، با فشار بند نمی‌آید یا زخم عمیق است، همین حالا ۱۱۵…
- خون‌دماغخون‌دماغ در بچه‌ها شایع است، بیشتر وقت‌ها از جلوی بینی است و با ۱۰ دقیقه فشار درست بند می‌آید. سر را کمی به جلو خم کنید، نه به عقب، و قسمت…
- گاز گرفتن یا چنگ زدن سگ، گربه و حیوانات دیگر فوریهر گاز یا خراشی از سگ، گربه یا حیوان وحشی، حتی اگر کوچک باشد، ممکن است هاری منتقل کند. هاری وقتی علامت بدهد درمان ندارد، اما با شستشوی درست…
- نیش زنبور و عقرب‌زدگی فورینیش زنبور بیشتر وقت‌ها فقط درد و ورم در همان محل می‌دهد، اما اگر کودک تنگی نفس، ورم لب و صورت یا بی‌حالی پیدا کرد، همین حالا ۱۱۵ را بگیرید…
- حساسیت شدید (آنافیلاکسی) همین حالاآنافیلاکسی واکنش حساسیتی شدید و ناگهانی است که چند دقیقه تا چند ساعت بعد از خوردن غذایی مثل بادام‌زمینی، تخم‌مرغ یا شیر، نیش زنبور یا مصرف…
- برق‌گرفتگی همین حالاتا وقتی کودک به برق وصل است، به او دست نزنید. اول برق را از کنتور یا فیوز قطع کنید، بعد سراغ کودک بروید. هر کودکی که برق گرفته، حتی اگر…
- شکستگی، دررفتگی و پیچ‌خوردگی فوریاگر بعد از افتادن یا ضربه، دست یا پای کودک درد شدید، ورم، کبودی یا شکل غیرعادی دارد یا از آن استفاده نمی‌کند، آن را همان‌طور که هست بی‌حرکت…
مشکلات شیردهی
- گرفتن درست پستان و وضعیتهای شیردهیبیشتر دردها و کمشیریهای روزهای اول از گرفتن نادرست پستان شروع می‌شود. وقتی نوزاد پستان را عمیق بگیرد، شیر دادن نباید دردناک باشد و نوزاد…
- زخم و درد نوک پستانکمی حساسیت نوک پستان در روزهای اول طبیعی است و معمولاً بعد از چند ثانیهی اول شیر دادن آرام می‌شود. اما درد در تمام مدت شیر دادن، ترک یا…
- پری و احتقان پستانحدود روز دوم تا پنجم بعد از زایمان که شیر زیاد می‌شود، پستانها ممکن است سنگین، سفت، داغ و دردناک شوند. همین حالت بعدها هم با جا انداختن…
- مجرای شیر بسته و تودهی دردناک پستانگاهی بخشی از پستان بهخاطر ورم و التهاب سفت و دردناک می‌شود و تودهی حساسی لمس میکنید، بیآنکه تب داشته باشید. این حالت معمولاً ظرف یکی…
- التهاب پستان (ماستیت)اگر قسمتی از پستان، اغلب به شکل گوه یا مثلث، قرمز، داغ و دردناک شده و تب ۳۸ درجه یا بیشتر، لرز یا بدندرد دارید، ممکن است دچار التهاب پستان…
- کمشیری؛ واقعی یا نگرانی؟بیشتر مادرانی که نگران کم بودن شیرشان هستند، در واقع شیر کافی دارند. نشانههای مطمئن، تعداد پوشکهای خیس و کثیف و وزنگیری نوزاد است، نه…
- زبانبند؛ کوتاهی بند زیر زباندر بعضی نوزادان، بافت نازکی که زیر زبان را به کف دهان وصل می‌کند کوتاه یا سفت است و حرکت زبان را محدود می‌کند. بسیاری از این نوزادان بدون…
- برفک دهان نوزاد و پستان مادربرفک یک عفونت قارچی شایع است. در دهان نوزاد به شکل لکههای سفید روی زبان، لثه و داخل گونه دیده می‌شود که برخلاف تهماندهی شیر، با پاک کردن…
- پس زدن ناگهانی پستان (اعتصاب شیر خوردن)گاهی شیرخواری که ماهها خوب شیر میخورد، ناگهان پستان را پس می‌زند و گریه می‌کند. این اعتصاب معمولاً چند روز طول میکشد و به معنی آماده…
- دوشیدن و نگهداری ایمن شیر مادرشیری که تمیز دوشیده و درست نگهداری شود، تقریباً همهی خواص شیر تازه را دارد. مدتهای این راهنما طبق توصیهی مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای…
- بازگشت به کار و ادامهی شیردهیبرگشتن سر کار به معنی پایان شیردهی نیست. با کمی برنامهریزی، دوشیدن منظم در محل کار و شیر دادن مستقیم در خانه، میتوانید تا هر وقت خواستید…
بهبودی پس از زایمان
- مراقبت از زخم سزارینسزارین یک جراحی بزرگ شکم است و ترمیمش چند هفته طول میکشد. با تمیز و خشک نگه داشتن زخم، تحرک ملایم و بلند نکردن اجسام سنگین، بیشتر زخمها…
- مراقبت از بخیههای زایمان طبیعیبعد از زایمان طبیعی، ناحیهی تناسلی کبود و دردناک است و بسیاری از مادران به دلیل پارگی یا برش، بخیه دارند. این بخیهها معمولاً در چند هفته…
- خونریزی پس از زایمان: طبیعی یا خطرناک؟بعد از هر زایمانی، چه طبیعی چه سزارین، تا چند هفته ترشحات خونی دارید که کمکم کمرنگتر و کمتر می‌شود. اما اگر در یک ساعت یا کمتر یک نوار…
- نشانههای خطر پس از زایمان فوریتا ۶ هفته بعد از زایمان، و گاهی حتی بعد از آن، بعضی نشانه‌ها خبر از مشکلی جدی میدهند: خونریزی شدید، تب، لخته در پا یا ریه، و فشار خون…
- غم مادرانه یا افسردگی پس از زایمان؟بیشتر مادران در روزهای اول بعد از زایمان زودرنج و گریان می‌شوند. این «غم مادرانه» معمولاً تا دو هفته خودش برطرف می‌شود. اگر غم، بیعلاقگی…
- تمرینهای کف لگنبارداری و زایمان عضلات کف لگن را که مثانه، رحم و روده را نگه میدارند ضعیف می‌کند. تمرین روزانهی این عضلات به کنترل ادرار و گاز روده…
- بازگشت باروری و پیشگیری پس از زایمانممکن است پیش از برگشتن اولین قاعدگی دوباره باردار شوید، حتی وقتی شیر میدهید. اگر فعلاً برای بارداری بعدی آماده نیستید، پیش از ازسرگیری…
راهنمای بارداری
- کی به زایشگاه بروم؟ فوریبیشتر زایمانها آرام شروع می‌شوند و تا رفتن به زایشگاه فرصت دارید. اما بعضی نشانه‌ها صبر برنمیدارند: خونریزی، کم شدن حرکت جنین، مایع سبز…
- مسمومیت بارداری (پرهاکلامپسی) فوریمسمومیت بارداری یعنی فشار خون بالا همراه با آسیب به اعضایی مثل کلیه، کبد یا مغز. معمولاً بعد از هفتهی ۲۰ و بیشتر در ماههای آخر پیدا…
- اندازهگیری درست فشار خون در خانهاگر پزشک یا ماما خواسته فشار خونتان را در خانه کنترل کنید، درست اندازه گرفتن به اندازهی خود عدد مهم است. با چند نکتهی ساده عدد دقیقتری…
- خونریزی در بارداری فوریلکهبینی خیلی کم در ماههای اول گاهی بیخطر است، اما هر خونریزی در بارداری را باید به پزشک یا ماما گفت. خونریزی زیاد، خونریزی همراه با درد…
- کم شدن حرکت جنین فوریاز حدود هفتهی ۲۴ تا ۲۸، حرکات جنین الگوی مشخصی پیدا می‌کند و یکی از بهترین نشانههای سلامت اوست. اگر حس میکنید کمتر از همیشه تکان میخورد…
- استفراغ شدید بارداری فوریتهوع و استفراغ در ماههای اول شایع است، اما اگر آنقدر شدید است که هیچ مایعی در معدهتان نمیماند، ممکن است دچار استفراغ شدید بارداری شده…
- دیابت بارداریدیابت بارداری یعنی قند خون در بارداری بالاتر از حد طبیعی میرود. معمولاً بین هفتهی ۲۴ تا ۲۸ با آزمایش قند پیدا می‌شود و با تغذیهی درست…
مراقبت از نوزاد
- زردی نوزاد فوریزردی در روزهای دوم تا پنجم بعد از تولد شایع است و بیشتر وقت‌ها خودبه‌خود خوب می‌شود. اما زردی شدید اگر بهموقع درمان نشود، می‌تواند به مغز…
- تب در نوزاد زیر ۳ ماه همین حالادر نوزاد زیر ۳ ماه، دمای ۳۸ درجه یا بیشتر، یا دمای زیر بغل ۳۷٫۵ درجه یا بیشتر پس از درآوردن لباسهای اضافه، یک وضعیت اورژانسی است، حتی اگر…
- مراقبت از بند نافبند ناف معمولاً بین ۱ تا ۳ هفتگی خشک می‌شود و خودش میافتد. بهترین مراقبت، تمیز و خشک نگه داشتن آن است و به هیچ مادهای روی بند ناف نیاز…
- خواب ایمن نوزادسادهترین راه برای کم کردن خطر مرگ ناگهانی شیرخوار و خفگی در خواب این است که نوزاد در هر خواب، روز یا شب، به پشت و روی سطحی سفت، صاف و…
- گریهی زیاد و قولنج نوزادهمهی نوزادان گریه میکنند. گریه معمولاً حدود ۶ هفتگی به اوج می‌رسد و تا ۳ تا ۴ ماهگی کم می‌شود. بعضی نوزادان سالم هر روز، اغلب غروبها…
- کمآبی در نوزاد فورینوزاد بهخاطر بدن کوچکش خیلی زود آب از دست می‌دهد؛ بهویژه وقتی خوب شیر نمیخورد، اسهال یا استفراغ دارد یا هوا گرم است. کم شدن پوشکهای…
- برگرداندن شیر یا استفراغ؟ فوریبیشتر نوزادان بعد از شیر خوردن کمی شیر برمیگردانند؛ این حالت طبیعی است و تا حدود یکسالگی کمکم خوب می‌شود. اما استفراغ جهنده و مکرر…