کمکهای اولیه · فوری
ضربه به سر: افتادن از تخت، مبل یا پله
بیشتر ضربههای سر در بچهها خفیف است و فقط یک برآمدگی یا کبودی باقی میگذارد. اما بعضی نشانهها یعنی آسیب جدی و باید همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید. شیرخوار زیر ۱ سال را بعد از هر ضربه به سر، حتی اگر حالش خوب است، همان روز به پزشک نشان دهید. ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول کودک را از نزدیک زیر نظر بگیرید.
بیمعطلی با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید:
گامبهگام
اول هوشیاری و نفس
ببینید کودک گریه میکند، جواب میدهد و عادی نفس میکشد؛ گریهی فوری بعد از افتادن نشانهی خوبی است. اگر بیهوش است یا نفس عادی ندارد، ۱۱۵ را بگیرید و اگر نفس نمیکشد، احیا را شروع کنید.
اگر احتمال آسیب گردن هست
اگر از بلندی زیاد افتاده، بیهوش شده یا از درد گردن شکایت دارد، او را جابهجا نکنید و سر و گردنش را در یک خط با بدن ثابت نگه دارید تا اورژانس برسد. فقط اگر استفراغ کرد، او را یکپارچه و با همراستا نگه داشتن سر و بدن به پهلو بچرخانید.
نشانههای خطر را بشناسید
بیهوشی حتی چند ثانیه، تشنج، بیش از یک بار استفراغ، خوابآلودگی غیرعادی، گیجی یا رفتار عجیب، ضعف یک طرف بدن، خون یا مایع شفاف از بینی یا گوش، برآمده شدن ملاج شیرخوار یا گریهای که آرام نمیشود یعنی همین حالا ۱۱۵.
کمپرس سرد روی برآمدگی
کیسهی یخ یا بستهی سبزی یخزده را در پارچه بپیچید و حدود ۱۰ دقیقه روی برآمدگی بگذارید؛ در همان روز میتوانید چند بار تکرار کنید. برآمدگی روی پیشانی شایع است و معمولاً خطرناک نیست.
حدود ۱۰ دقیقه
زخم سر را فشار دهید
زخمهای سر خیلی خونریزی میکنند. با پارچهی تمیز ۱۰ دقیقه بدون برداشتن فشار دهید. اگر زخم باز است یا خونریزی بند نمیآید، برای بخیه به پزشک بروید.
حدود ۱۰ دقیقه
۲۴ تا ۴۸ ساعت زیر نظر بگیرید
کودک را تنها نگذارید و رفتار، راه رفتن، حرف زدن، خوردن و بازیاش را با همیشه مقایسه کنید. اگر وقت خوابش است، میتواند بخوابد؛ در چند ساعت اول هر از گاهی نگاهش کنید که رنگ و نفسش عادی باشد و وقتی بیدارش میکنید، مثل همیشه واکنش نشان دهد. مسکن را فقط به مقداری بدهید که پزشک بر اساس وزن کودک گفته است.
این کارها را نکنید
- کودک بیهوش یا کودکی را که ممکن است گردنش آسیب دیده باشد، بیدلیل بلند نکنید یا تکان ندهید.
- سکه، کارد یا چیز دیگری روی برآمدگی فشار ندهید و آن را ماساژ ندهید.
- به کودک آسپرین ندهید.
- اگر نشانهی خطری دیدید، منتظر نمانید تا خودبهخود بهتر شود.
- نوزاد را حتی یک لحظه روی تخت، مبل یا میز تعویض پوشک تنها نگذارید؛ جلوی پلهها در محافظ بگذارید و از روروئک استفاده نکنید.
در این موارد فوراً کمک بگیرید
- بیهوش شده، حتی برای چند ثانیه، یا تشنج کرده است: همین حالا ۱۱۵.
- بیش از یک بار استفراغ کرده، خیلی خوابآلود است یا بهسختی بیدار میشود: همین حالا ۱۱۵.
- گیج است، رفتارش عجیب شده، درست حرف نمیزند یا راه نمیرود، یا یک طرف بدنش ضعیف شده است: همین حالا ۱۱۵.
- از بینی یا گوشش خون یا مایع شفاف میآید، یا دور چشمها یا پشت گوشهایش کبود شده است.
- سردرد شدید یا بدترشونده دارد، مردمکهایش هماندازه نیستند یا دوبینی دارد.
- ملاج شیرخوار برآمده شده، برآمدگی بزرگ و نرمی کنار یا پشت سرش دارد، یا بیوقفه گریه میکند.
- کودک از جایی بلندتر از حدود ۱ متر یا از چند پله افتاده یا ضربه شدید بوده است: همین حالا اورژانس یا ۱۱۵، حتی اگر حالش خوب به نظر میرسد.
- شیرخوار زیر ۱ سال است، حتی اگر ضربه ساده به نظر میرسد و حالش خوب است: همان روز به پزشک.
- یک بار استفراغ کرده یا از زمان ضربه سردرد دارد: همین حالا به اورژانس ببرید؛ اگر حالش پایدار است، میتوانید خودتان ببرید.
- حس میکنید کودکتان مثل همیشه نیست.