نینیهمراهمراقبت از نوزاد · فوری
کم‌آبی در نوزاد
نوزاد به‌خاطر بدن کوچکش خیلی زود آب از دست می‌دهد؛ به‌ویژه وقتی خوب شیر نمی‌خورد، اسهال یا استفراغ دارد یا هوا گرم است. کم شدن پوشک‌های خیس، ادرار تیره، خشکی دهان و فرورفتن ملاج نشانه‌های کم‌آبی است. نوزاد باید همان روز، و در موارد شدید همین حالا، دیده شود.
بی‌معطلی با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید:
گام‌به‌گام
پوشک‌های خیس را بشمارید
در روزهای اول، تعداد پوشک‌های خیس هر روز بیشتر می‌شود و از روز پنجم به بعد، نوزادی که کافی شیر می‌خورد دست‌کم ۶ پوشک خیس و سنگین در شبانه‌روز دارد. ادرار باید کم‌رنگ و تقریباً بی‌بو باشد.
نشانه‌های کم‌آبی را بشناسید
کمتر شدن پوشک‌های خیس یا خشک ماندن پوشک برای چند ساعت، ادرار زرد پررنگ، خشکی لب و دهان، فرورفتن ملاج، خواب‌آلودگی و بی‌حالی. لکه‌های نارنجی یا آجری‌رنگ در پوشک هم بعد از روز سوم می‌تواند نشانه‌ی کم خوردن شیر باشد.
بیشتر شیر بدهید
اگر شیر مادر می‌خورد، دفعات شیر دادن را بیشتر کنید و اگر خواب‌آلود است، برای شیر بیدارش کنید. اگر شیر خشک می‌خورد، آن را دقیقاً طبق دستور روی قوطی آماده کنید؛ شیر رقیق یا غلیظ هر دو خطرناک است.
همان روز پزشک او را ببیند
با دیدن هر نشانه‌ای از کم‌آبی در نوزاد زیر ۳ ماه، همان روز به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید. اگر ۶ ساعت یا بیشتر پوشک خیس نداشته، ملاجش فرو رفته یا بی‌حال است، منتظر نوبت نمانید و همین حالا به اورژانس بروید. پزشک تصمیم می‌گیرد آیا نوزاد به محلول خوراکی یا سرم نیاز دارد.
در گرما مراقب باشید
در روزهای گرم، اتاق را خنک نگه دارید، نوزاد را زیاد نپوشانید و بیشتر شیرش بدهید. هرگز نوزاد را در ماشین پارک‌شده تنها نگذارید. نوزادی که فقط شیر مادر می‌خورد، حتی در گرما به آب اضافه نیاز ندارد.
این کارها را نکنید
- به نوزاد زیر ۶ ماه آب، آب‌قند، دم‌نوش یا آبمیوه ندهید.
- بدون دستور پزشک به نوزاد زیر ۳ ماه محلول خوراکی آب‌رسانی (او.آر.اس) ندهید.
- شیر خشک را رقیق‌تر یا غلیظ‌تر از دستور آماده نکنید.
- به امید بهتر شدن، مراجعه را به فردا موکول نکنید.
در این موارد فوراً کمک بگیرید
- ملاج نوزاد فرو رفته، خیلی بی‌حال است یا به‌سختی بیدار می‌شود؛ همین حالا به اورژانس بروید یا با ۱۱۵ تماس بگیرید.
- ۶ ساعت یا بیشتر پوشک خیس نداشته است؛ همین حالا به اورژانس بروید.
- دست و پایش سرد، پوستش ابلق یا رنگ‌پریده است یا تند نفس می‌کشد؛ همین حالا به اورژانس بروید.
- هر چه می‌خورد استفراغ می‌کند یا اسهال آبکی و مکرر دارد؛ همین حالا به اورژانس بروید.
- تب دارد؛ در زیر ۳ ماه، تب ۳۸ درجه یا بیشتر، یا دمای زیر بغل ۳۷٫۵ یا بیشتر پس از درآوردن لباس‌های اضافه، یعنی همین حالا اورژانس.
- لب و دهانش خشک است یا ادرارش تیره است؛ همان روز پزشک او را ببیند.