کمکهای اولیه · فوری
گاز گرفتن یا چنگ زدن سگ، گربه و حیوانات دیگر
هر گاز یا خراشی از سگ، گربه یا حیوان وحشی، حتی اگر کوچک باشد، ممکن است هاری منتقل کند. هاری وقتی علامت بدهد درمان ندارد، اما با شستشوی درست و واکسن بهموقع قابل پیشگیری است. زخم را ۱۵ دقیقه با آب روان و صابون بشویید و همان روز به مرکز پیشگیری از هاری یا مرکز بهداشت بروید.
بیمعطلی با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید:
گامبهگام
کودک را دور کنید
کودک را از حیوان دور کنید و مراقب باشید خودتان هم گاز گرفته نشوید. سراغ گرفتن یا کشتن حیوان نروید.
اگر خونریزی شدید دارد
با پارچهی تمیز محکم روی زخم فشار دهید و ۱۱۵ را بگیرید. گاز گرفتگیهای عمیق صورت، سر و گردن در بچههای کوچک خطرناک است.
۱۵ دقیقه بشویید
زخم و خراشها را زیر آب روان و با صابون، دستکم ۱۵ دقیقهی کامل بشویید. این شستشو مهمترین کاری است که خطر هاری و عفونت را کم میکند. بعد از شستشو اگر ضدعفونیکنندهی یددار مثل بتادین دارید، روی زخم بزنید.
حدود ۱۵ دقیقه
زخم را نبندید
روی زخم را فقط با گاز تمیز و شل بپوشانید. زخم را خودتان نبندید و چسب نزنید؛ دربارهی بخیه پزشک تصمیم میگیرد.
همان روز به مرکز هاری بروید
همان روز، ترجیحاً همین حالا، به مرکز پیشگیری از هاری، مرکز بهداشت یا اورژانس بیمارستان بروید؛ درمان پیشگیری از هاری در این مراکز انجام میشود. کارت واکسن کودک را هم ببرید تا وضعیت واکسن کزاز بررسی شود.
دربارهی حیوان اطلاعات جمع کنید
به یاد بسپارید چه حیوانی بود، صاحب داشت یا نه، واکسن هاری زده بود یا نه و الان کجاست. اگر صاحب دارد، نشانی و تلفنش را بگیرید. زیر نظر گرفتن حیوان را مرکز بهداشت تعیین میکند؛ برای آن رفتن را عقب نیندازید.
درمان را کامل کنید
اگر واکسن هاری شروع شد، همهی نوبتها را درست در روزهایی که گفتهاند تزریق کنید. تا چند روز زخم را از نظر قرمزی، ورم، چرک و تب زیر نظر بگیرید.
این کارها را نکنید
- شستشوی زخم را کوتاه نکنید و رفتن به مرکز هاری را به فردا یا بعد از دیدن حال حیوان موکول نکنید.
- روی زخم قهوه، تنباکو، روغن، سیر، حنا یا هیچ چیز خانگی دیگری نزنید.
- زخم را خودتان نبندید و چسب یا بخیه نزنید.
- خراش کوچک یا لیسیدن پوست زخمی را بیاهمیت نگیرید.
- بچهها را با سگ یا گربه، حتی حیوان خانگی آشنا، تنها نگذارید و یادشان بدهید به حیوان غریبه یا حیوانی که غذا میخورد یا بچه دارد دست نزنند.
در این موارد فوراً کمک بگیرید
- خونریزی شدید است یا گاز گرفتگی عمیق روی صورت، سر یا گردن است: همین حالا ۱۱۵.
- هر گاز یا خراش سگ، گربه، روباه، شغال، گرگ یا حیوان وحشی دیگر: همان روز مرکز پیشگیری از هاری.
- حیوان رفتار عجیبی داشت، بیدلیل حمله کرد، ولگرد بود یا پیدا نمیشود.
- گاز گرفتگی گربه یا انسان، بهخصوص روی دست؛ این زخمها زود عفونی میشوند.
- در روزهای بعد قرمزی، ورم، درد بیشتر، چرک یا تب پیدا شده است.
- مار یا حیوان سمی دیگری کودک را گزیده است: همین حالا ۱۱۵.