نینیهمراهکمکهای اولیه · فوری
نیش زنبور و عقرب‌زدگی
نیش زنبور بیشتر وقت‌ها فقط درد و ورم در همان محل می‌دهد، اما اگر کودک تنگی نفس، ورم لب و صورت یا بی‌حالی پیدا کرد، همین حالا ۱۱۵ را بگیرید. عقرب‌زدگی، به‌خصوص در خوزستان، هرمزگان، سیستان و بلوچستان و دیگر استان‌های جنوبی، برای بچه‌ها خطرناک‌تر است؛ کودکی را که عقرب زده، حتی اگر حالش خوب است، همین حالا به نزدیک‌ترین مرکز درمانی ببرید.
بی‌معطلی با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید:
گام‌به‌گام
از محل دور شوید
کودک را از محل دور کنید؛ زنبورها ممکن است دوباره حمله کنند. کفش و لباس کودک را بتکانید؛ عقرب ممکن است هنوز در آن باشد.
نیش زنبور را دربیاورید
اگر نیش زنبور عسل در پوست مانده، هرچه زودتر آن را با لبه‌ی ناخن یا یک کارت کنار بزنید و بیرون بیاورید؛ زود بیرون آوردن مهم‌تر از روش آن است.
بشویید و سرد کنید
محل نیش را با آب و صابون بشویید و کمپرس سرد پیچیده در پارچه را حدود ۱۰ دقیقه رویش بگذارید. عضو نیش‌خورده را کمی بالا نگه دارید و انگشتر و دستبند را دربیاورید.
حدود ۱۰ دقیقه
نشانه‌های حساسیت شدید را بپایید
تا یک ساعت کودک را زیر نظر بگیرید. تنگی نفس، خس‌خس، ورم لب، زبان یا صورت، کهیر در همه‌ی بدن، استفراغ، رنگ‌پریدگی یا بی‌حالی یعنی واکنش حساسیتی شدید: همین حالا ۱۱۵ را بگیرید و راهنمای «حساسیت شدید» را باز کنید.
اگر عقرب زده
کودک را آرام و تا جای ممکن بی‌حرکت نگه دارید و همین حالا به نزدیک‌ترین مرکز بهداشتی‌درمانی یا بیمارستان ببرید، حتی اگر فقط درد دارد. اگر راه دور است یا کودک علامتی جز درد دارد، ۱۱۵ را بگیرید. در راه فقط کمپرس سرد پیچیده در پارچه روی محل بگذارید. درمان عقرب‌زدگی، از جمله سرم ضدعقرب، فقط در مرکز درمانی و با نظر پزشک انجام می‌شود.
عقرب را به خاطر بسپارید
اگر بی‌خطر است، از عقرب عکس بگیرید یا رنگ و اندازه‌اش را به خاطر بسپارید؛ خودتان سعی نکنید آن را بگیرید.
از عقرب‌زدگی پیشگیری کنید
در مناطق عقرب‌خیز پیش از پوشیدن کفش و لباس آن‌ها را بتکانید، رختخواب را پیش از خواباندن کودک نگاه کنید، تخت را از دیوار فاصله دهید، شکاف دیوارها و زیر درها را ببندید و نگذارید کودک شب یا پابرهنه در حیاط راه برود.
این کارها را نکنید
- محل گزش را تیغ نزنید، نبُرید و زهر را با دهان نمکید.
- بالای محل گزش را با بند، کش یا پارچه محکم نبندید.
- یخ را مستقیم روی پوست نگذارید.
- روی محل نیش گل، پیاز، سیر، نفت یا تنباکو نزنید.
- بدون نظر پزشک به کودکی که عقرب زده، دارو یا مسکن ندهید.
- منتظر نمانید ببینید عقرب‌زدگی علامت می‌دهد یا نه.
در این موارد فوراً کمک بگیرید
- تنگی نفس، خس‌خس، ورم لب، زبان یا گلو، کهیر در همه‌ی بدن، استفراغ یا بی‌حالی بعد از نیش: همین حالا ۱۱۵.
- نیش داخل دهان یا گلوست، یا کودک بیشتر از ۱۰ بار نیش خورده است: همین حالا ۱۱۵.
- عقرب زده، حتی اگر فقط درد دارد: همین حالا به مرکز درمانی.
- بعد از عقرب‌زدگی بی‌قراری، حرکات غیرعادی چشم یا بدن، آب دهان زیاد، تعریق، استفراغ، سختی نفس یا ادرار قرمز یا تیره دارد: همین حالا ۱۱۵.
- در روزهای بعد از عقرب‌زدگی، محل گزش تاول یا زخم تیره پیدا کرده است.
- کودک قبلاً به نیش زنبور واکنش شدید نشان داده است.
- در روزهای بعد قرمزی و ورم بزرگ‌تر شده، چرک دارد یا تب کرده است.