بهبودی پس از زایمان · بهزودی
غم مادرانه یا افسردگی پس از زایمان؟
بیشتر مادران در روزهای اول بعد از زایمان زودرنج و گریان میشوند. این «غم مادرانه» معمولاً تا دو هفته خودش برطرف میشود. اگر غم، بیعلاقگی یا نگرانی بیش از دو هفته طول کشید، ممکن است افسردگی پس از زایمان باشد که شایع است و درمان دارد.
اگر حال بیمار بدتر شد یا نگران هستید تماس بگیرید:
گامبهگام
غم مادرانه: روزهای اول
از حدود روز دوم تا پنجم بعد از زایمان، بسیاری از مادران بیدلیل گریه میکنند، زود دلخور میشوند، نگراناند یا حس میکنند از پس کارها برنمیآیند. تغییر ناگهانی هورمونها، کمخوابی و خستگی زایمان در آن نقش دارند. این حالتها معمولاً تا پایان هفتهی دوم کمکم از بین میروند.
در این روزها چه کمک میکند؟
هر وقت نوزاد خوابید، شما هم استراحت کنید. غذا و آب کافی بخورید، دید و بازدید را کم کنید و بگذارید دیگران کارهای خانه را انجام دهند. احساساتتان را با همسر، مادر یا دوستی که به او اعتماد دارید در میان بگذارید.
افسردگی پس از زایمان: بیش از دو هفته
اگر بیش از دو هفته، بیشتر روزها غمگین، بیحوصله یا ناامیدید، از چیزهایی که قبلاً لذت میبردید لذت نمیبرید، حتی وقتی نوزاد خواب است نمیتوانید بخوابید، اشتهایتان خیلی تغییر کرده، احساس بیارزشی یا گناه دارید، یا نگرانیهای شدید رهایتان نمیکند، ممکن است افسردگی یا اضطراب پس از زایمان باشد. این مشکل ممکن است هر زمانی در سال اول شروع شود.
کمک گرفتن
با پزشک، ماما یا کارشناس سلامت روان مرکز خدمات جامع سلامت محل زندگیتان صحبت کنید؛ در مراقبتهای پس از زایمان هم حال روحیتان را میپرسند، پس راحت جواب دهید. برای مشاورهی تلفنی میتوانید با سامانهی ۴۰۳۰ یا صدای مشاور بهزیستی با شمارهی ۱۴۸۰ تماس بگیرید. افسردگی پس از زایمان درمانپذیر است و بعضی داروهایش با شیردهی سازگارند؛ اما هر دارویی فقط با تجویز پزشک.
فوری: فکر آسیب رساندن
اگر فکر آسیب رساندن به خودتان یا نوزاد به ذهنتان میرسد، حس میکنید بهتر است نباشید، یا چیزهایی میبینید و میشنوید که دیگران نمیبینند، همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید یا به اورژانس بروید. تنها نمانید و نوزاد را به فرد دیگری بسپارید. گفتن این فکرها اولین قدم درمان است.
برای همسر و خانواده
به حال مادر حساس باشید. بهجای نصیحت، گوش دهید و کارهای عملی را بر عهده بگیرید، مثل آشپزی، مراقبت از بچههای بزرگتر و آرام کردن نوزاد تا مادر بخوابد. اگر نشانهها بیش از دو هفته ماند، او را برای مراجعه همراهی کنید. پدرها هم ممکن است افسرده شوند و آنها هم باید کمک بگیرند.
این کارها را نکنید
- به مادر نگویید «باید خوشحال باشی» یا «همه این دوره را گذراندهاند».
- افسردگی را نشانهی ضعف یا مادر بدی ندانید؛ بیماریای درمانپذیر است.
- داروی اعصاب یا خواب را بدون تجویز پزشک مصرف نکنید و داروی تجویزشده را خودسرانه قطع نکنید.
- مادری را که فکر آسیب رساندن دارد تنها نگذارید.
در این موارد فوراً کمک بگیرید
- غم، بیعلاقگی یا نگرانی شدید بیش از دو هفته: همین هفته پزشک یا مرکز بهداشت، یا تماس با ۴۰۳۰ یا ۱۴۸۰
- نمیتوانید از خودتان یا نوزاد مراقبت کنید: همان روز
- حملههای وحشت یا فکرهای ترسناکی که رهایتان نمیکند: در همین روزها با پزشک صحبت کنید
- فکر آسیب رساندن به خود یا نوزاد: همین حالا ۱۱۵
- دیدن یا شنیدن چیزهایی که وجود ندارد، بدبینی شدید یا رفتار آشفته: همین حالا ۱۱۵