کمکهای اولیه · فوری
سوختگی با چای، آب جوش، بخار یا آتش
هر سوختگی را همان اول ۲۰ دقیقه زیر آب خنک و روان بگیرید؛ این مهمترین کاری است که آسیب را کمتر میکند. خمیردندان، ماست، کره، روغن یا یخ نزنید. سوختگی بزرگ، تاولدار یا روی صورت، دست، پا، مفصل و ناحیهی تناسلی را همان روز به پزشک نشان دهید.
بیمعطلی با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید:
گامبهگام
از گرما دورش کنید
کودک را از کنار سماور، کتری، اجاق یا بخاری دور کنید. اگر لباسش آتش گرفته، نگذارید بدود؛ روی زمین بخوابانیدش، آتش را با پتو یا پارچهی کلفت نخی خفه کنید و او را روی زمین بغلتانید.
۲۰ دقیقه آب خنک
هرچه زودتر جای سوخته را زیر آب خنک و روان شیر بگیرید و ۲۰ دقیقهی کامل ادامه دهید. آب نباید یخ باشد. اگر آب روان ندارید، پارچهی تمیز خیس و خنک بگذارید و مدام عوضش کنید. اگر دیر متوجه شدهاید، خنک کردن تا ۳ ساعت بعد هم فایده دارد.
حدود ۲۰ دقیقه
لباس و زیورآلات را دربیاورید
همزمان با خنک کردن، لباس خیس از آب داغ یا چای، پوشک، انگشتر، النگو و ساعت را از ناحیهی سوخته دربیاورید، چون ورم میکند. اگر لباس به پوست چسبیده، آن را نکشید؛ دورش را با قیچی ببرید.
بقیهی بدن را گرم نگه دارید
فقط جای سوخته را خنک کنید و بقیهی بدن را با پتو یا حوله بپوشانید. بدن بچههای کوچک زود سرد میشود؛ اگر لرزید یا پوستش سرد شد، بقیهی بدنش را بیشتر بپوشانید.
روی سوختگی را بپوشانید
بعد از خنک کردن، سوختگی را با سلفون (نایلون مخصوص غذا) بهصورت شل و لایهلایه بپوشانید، نه دور تا دور و سفت. اگر سلفون ندارید، پارچهی تمیز و بدون پرز روی آن بگذارید.
اگر سوختگی شیمیایی است
اگر سفیدکننده، جوهرنمک، لولهبازکن یا آهک به پوست خورده، با دستکش لباس آلوده را دربیاورید. پودر خشک را اول با پارچهی خشک پاک کنید، بعد پوست را دستکم ۲۰ دقیقه با آب فراوان و روان بشویید و با ۱۹۰ یا ۱۱۵ تماس بگیرید.
تصمیم بگیرید کجا بروید
سوختگی کوچک و سطحی که فقط قرمز است، تاول ندارد و از کف دست خود کودک کوچکتر است، معمولاً در خانه خوب میشود؛ اگر مسکن لازم شد، آن را فقط به مقداری بدهید که پزشک بر اساس وزن کودک گفته است. اگر تاول زده، از کف دست کودک بزرگتر است، روی صورت، دست، پا، مفصل یا ناحیهی تناسلی است، یا کودک زیر ۱ سال است، همان روز به پزشک یا اورژانس بروید.
این کارها را نکنید
- خمیردندان، ماست، کره، روغن، تخممرغ، رب گوجه، سیبزمینی، آرد یا هیچ چیز خانگی دیگری روی سوختگی نزنید؛ گرما را نگه میدارد و خطر عفونت دارد.
- یخ، آب یخ یا کیسهی یخ روی سوختگی نگذارید؛ به پوست آسیب بیشتری میزند.
- تاولها را نترکانید و پوست روی آنها را نکنید.
- روی سوختگی تازه پماد یا کرم نزنید؛ اگر لازم باشد، پزشک یا داروساز میگوید چه بزنید.
- پنبه یا پارچهی پرزدار روی سوختگی نگذارید و آن را سفت نبندید.
- سماور، قوری، کتری و لیوان چای داغ را لب میز یا روی سفرهی کف اتاق نگذارید و وقتی کودک در بغلتان است، چای داغ ننوشید و جابهجا نکنید.
در این موارد فوراً کمک بگیرید
- سوختگی بزرگ است، روی صورت یا گردن است، یا کودک بیحال یا خیلی رنگپریده شده است: همین حالا ۱۱۵.
- دود یا بخار داغ تنفس کرده، صدایش گرفته، سرفه میکند، سخت نفس میکشد یا دور دهان و بینیاش سوخته است: همین حالا ۱۱۵.
- سوختگی با برق یا مواد شیمیایی بوده است.
- پوست سفید، قهوهای یا سیاه شده، چرممانند است یا درد ندارد؛ اینها نشانهی سوختگی عمیق است.
- تاول زده، سوختگی از کف دست کودک بزرگتر است، دور تا دور دست یا پا را گرفته، یا روی دست، پا، مفصل یا ناحیهی تناسلی است.
- کودک زیر ۱ سال است.
- در روزهای بعد قرمزی دور زخم بیشتر شده، چرک یا بوی بد دارد یا کودک تب کرده است.