نینیهمراهمراقبت از نوزاد · فوری
زردی نوزاد
زردی در روزهای دوم تا پنجم بعد از تولد شایع است و بیشتر وقت‌ها خودبه‌خود خوب می‌شود. اما زردی شدید اگر به‌موقع درمان نشود، می‌تواند به مغز نوزاد آسیب بزند. زردی‌ای که در ۲۴ ساعت اول پیدا شود یا به پاها برسد، باید همان روز و بدون معطلی پزشک ببیند. زردی را هیچ‌وقت با داروهای سنتی مثل ترنجبین و شیرخشت درمان نکنید.
بی‌معطلی با پزشک یا اورژانس تماس بگیرید:
گام‌به‌گام
در نور روز نگاه کنید
نوزاد را کنار پنجره و در نور طبیعی روز ببرید. پوست بینی یا سینه‌اش را چند ثانیه با انگشت آرام فشار دهید و رها کنید؛ اگر جای انگشت زرد دیده شد، زردی دارد. سفیدی چشم و لثه‌ها را هم نگاه کنید. زردی از صورت شروع می‌شود و هر چه بیشتر شود، به سینه، شکم و بعد پاها می‌رسد.
هر زردی را به پزشک نشان دهید
در مراقبت روزهای ۳ تا ۵ تولد، نوزاد از نظر زردی معاینه می‌شود؛ این نوبت را جا نیندازید. اگر پیش یا پس از آن زردی دیدید، همان روز نوزاد را برای معاینه و در صورت لزوم آزمایش بیلی‌روبین ببرید. چشم به‌تنهایی نمی‌تواند شدت زردی را درست بسنجد.
مکرر شیر بدهید
شیر خوردن کافی به دفع بیلی‌روبین از راه مدفوع کمک می‌کند. در شبانه‌روز دست‌کم ۸ تا ۱۲ بار شیر بدهید و اگر نوزاد خواب‌آلود است، برای شیر بیدارش کنید. پوشک‌های خیس و کثیف را بشمارید.
درمان را دقیق دنبال کنید
اگر پزشک نوردرمانی (فتوتراپی) در بیمارستان یا خانه تجویز کرد، آن را طبق دستور و تا پایان انجام دهید و در زمان تعیین‌شده برای آزمایش دوباره برگردید. در بیشتر موارد در طول نوردرمانی هم می‌توانید شیر بدهید.
اگر نوزاد فاویسم دارد
در نوزادی که فاویسم یا کمبود آنزیم (G6PD) دارد، زردی ممکن است سریع‌تر و شدیدتر شود. او را از نفتالین (ضدبید) دور نگه دارید، پیش از هر دارویی به پزشک بگویید که فاویسم دارد و درباره‌ی خوردن باقلا در دوران شیردهی از پزشک بپرسید.
این کارها را نکنید
- به نوزاد ترنجبین، شیرخشت، آب‌قند، عرق گیاهی یا هیچ داروی سنتی ندهید؛ زردی را درمان نمی‌کنند، جای شیر را می‌گیرند و ممکن است خطرناک باشند.
- نوزاد را برای درمان زردی برهنه زیر آفتاب مستقیم نگذارید؛ آفتاب درمان مطمئنی نیست و خطر آفتاب‌سوختگی و گرمازدگی دارد.
- شیر دادن را قطع نکنید، مگر پزشک صریحاً گفته باشد.
- به خاطر کم‌رنگ‌تر دیده شدن زردی، آزمایش یا نوبت پیگیری را لغو نکنید.
در این موارد فوراً کمک بگیرید
- زردی در ۲۴ ساعت اول بعد از تولد دیده شده است؛ بدون معطلی و همان موقع پزشک او را ببیند.
- زردی به شکم، پاها یا کف دست و پا رسیده یا سریع بیشتر می‌شود؛ همان روز پزشک او را ببیند.
- نوزاد خیلی خواب‌آلود است، سخت بیدار می‌شود یا خوب شیر نمی‌خورد؛ همان روز پزشک او را ببیند.
- گریه‌ی جیغ‌مانند و زیر دارد، گردن و کمرش را به عقب قوس می‌دهد، تشنج می‌کند، تب دارد یا بدنش شل شده است؛ همین حالا به اورژانس بروید یا با ۱۱۵ تماس بگیرید.
- مدفوعش کم‌رنگ، سفید یا خاکی‌رنگ است یا ادرارش تیره است؛ همان روز به پزشک خبر دهید.
- زردی بعد از ۲ هفتگی، یا در نوزاد نارس بعد از ۳ هفتگی، هنوز ادامه دارد.
- نوزاد نارس است، فاویسم دارد یا خواهر و برادرش زردی شدید داشته‌اند و حالا زرد شده است.