بارداری پر از تغییرهای عجیب و گاهی ناراحت‌کننده است: کمردرد، ورم مختصر پاها، سوزش سر دل و تکرر ادرار. بیشتر این‌ها بخشی از روند طبیعی‌اند. اما چند نشانه هم هست که می‌گوید بدن شما یا جنین به بررسی سریع نیاز دارد. دانستن این نشانه‌ها به معنای ترسیدن از هر دردی نیست؛ برعکس، کمک می‌کند بارداری را با خیال راحت‌تری بگذرانید و در لحظه‌ی لازم معطل نکنید.

قاعده‌ی کلی ساده است: اگر چیزی به نظرتان غیرعادی است یا با تجربه‌ی همیشگی‌تان فرق دارد، تماس بگیرید. هیچ ماما یا پزشکی از تماس «بی‌مورد» یک مادر باردار ناراحت نمی‌شود.

نشانه‌هایی که مراجعه‌ی فوری می‌خواهند

با این نشانه‌ها به نزدیک‌ترین بیمارستانی که بخش زایمان دارد بروید یا با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید:

خونریزی از واژن، به‌ویژه اگر زیاد باشد یا با درد همراه شود. لکه‌بینی مختصر در ماه‌های اول شایع است، اما آن را هم در همان روز اطلاع دهید.
دل‌درد شدید یا مداوم، به‌خصوص دردی که در ماه‌های اول یک طرف شکم است، یا شکمی که سفت می‌شود و دیگر شل نمی‌شود.
سردرد شدیدی که با استراحت بهتر نمی‌شود، تاری دید، دیدن نقطه‌های نورانی یا درد زیر دنده‌های سمت راست.
ورم ناگهانی صورت، دست‌ها یا دور چشم‌ها.
کم شدن یا تغییر الگوی حرکت جنین.
نشت یا ریزش مایع شفاف یا کدر از واژن، حتی اگر کم باشد.
انقباض‌های منظم و دردناک یا فشار شدید در لگن پیش از هفته‌ی ۳۷.
تب بالا یا لرز.
تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه‌ی سینه یا سرفه‌ی خونی.
درد، ورم و گرمی در ساق یک پا.
تشنج یا از حال رفتن.
ضربه به شکم، مثلاً در تصادف یا زمین خوردن، حتی اگر حالتان خوب به نظر برسد.

چرا سردرد و ورم مهم‌اند؟

سردرد شدید، تاری دید و ورم ناگهانی می‌توانند نشانه‌ی «پره‌اکلامپسی» یا مسمومیت بارداری باشند. این بیماری معمولاً بعد از هفته‌ی ۲۰ و گاهی حتی تا چند هفته پس از زایمان پیش می‌آید و با فشار خون بالا و دفع پروتئین در ادرار همراه است. پره‌اکلامپسی ممکن است بی‌سروصدا شروع شود. به همین دلیل در هر معاینه‌ی بارداری فشار خون شما را اندازه می‌گیرند و گاهی آزمایش ادرار می‌خواهند. اگر در خانه فشارسنج دارید و عدد ۱۴۰ روی ۹۰ یا بیشتر دیدید، همان روز به پزشک خبر دهید و اگر همراه آن سردرد، تاری دید یا درد زیر دنده‌ها دارید، فوراً به زایشگاه بروید.

خارش شدید کف دست و پا

خارش مختصر پوست شکم به دلیل کشیده شدن پوست طبیعی است. اما خارش شدید، به‌ویژه در کف دست‌ها و کف پاها که شب‌ها بدتر می‌شود و معمولاً جوش یا دانه‌ای هم ندارد، ممکن است نشانه‌ی یک بیماری کبدی مخصوص بارداری باشد. این حالت با آزمایش خون ساده‌ای بررسی می‌شود؛ حتماً همان روز آن را به پزشک بگویید و اگر همزمان حرکات جنین کم شده، فوراً به زایشگاه بروید.

نشانه‌هایی که باید همان روز خبر بدهید

این موارد اورژانسی نیستند، اما نباید تا نوبت بعدی مراقبت صبر کنید:

سوزش یا درد هنگام ادرار، یا ادرار کدر و بدبو.
ترشح واژن که رنگ، بو یا مقدارش تغییر کرده یا با خارش و سوزش همراه است.
استفراغ‌های مکرر که نمی‌گذارد چیزی در معده بماند.
تشنگی زیاد، ادرار زیاد و خستگی غیرعادی.
احساس غم، ناامیدی یا اضطرابی که بیشتر روزها ادامه دارد.

حال روحی شما هم مهم است

افسردگی و اضطراب در بارداری شایع‌تر از آن است که فکر می‌کنید و درمان‌پذیر است. اگر بیشتر روزها غمگین یا بی‌انگیزه‌اید، یا فکرهای آزاردهنده رهایتان نمی‌کند، با ماما یا پزشک صحبت کنید. می‌توانید با سامانه‌ی مشاوره‌ی سلامت روان ۴۰۳۰ هم تماس بگیرید. اگر فکر آسیب رساندن به خودتان به ذهنتان می‌رسد، همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید یا به اورژانس بروید.

پیش از آن‌که لازم شود آماده باشید

شماره‌ی ماما یا پزشک و نشانی بیمارستانی را که قرار است آنجا زایمان کنید در گوشی و روی یخچال داشته باشید.
پرونده‌ی بارداری و جواب آزمایش‌ها و سونوگرافی‌ها را در یک پوشه نگه دارید تا در مراجعه‌ی اضطراری همراهتان باشد.
مراقبت‌های دوره‌ای بارداری را در مرکز بهداشت یا مطب جا نیندازید. بسیاری از مشکلات در همین معاینه‌ها و پیش از بروز علامت پیدا می‌شوند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

این جمع‌بندی را به خاطر بسپارید: خونریزی، آبریزش، کم شدن حرکت جنین، سردرد شدید با تاری دید، دل‌درد شدید، تب، تنگی نفس و درد ساق پا یعنی همین حالا کمک بگیرید. در هر ساعتی از شبانه‌روز می‌توانید مستقیم به بخش زایمان بیمارستان بروید یا با ۱۱۵ تماس بگیرید. اگر مطمئن نیستید، باز هم تماس بگیرید. در بارداری، یک مراجعه‌ی اضافه همیشه بهتر از یک صبر بی‌جاست.