نینیهمراهپاره شدن کیسه‌ی آب: از کجا بفهمم و بعدش چه کنم؟
پاره شدن کیسه‌ی آب همیشه ناگهانی و همراه با درد نیست. بخوانید مایع آمنیوتیک را چطور از ادرار تشخیص دهید، بعد از آن چه یادداشت کنید و کدام نشانه‌ها مراجعه‌ی فوری یا تماس با اورژانس ۱۱۵ لازم دارد.
در فیلم‌ها، پاره شدن کیسه‌ی آب همیشه با یک فوران ناگهانی وسط خیابان همراه است و بلافاصله دردهای شدید شروع می‌شود. در واقعیت ماجرا اغلب آرام‌تر است: گاهی فقط حس می‌کنید لباس زیرتان مدام خیس می‌شود و مطمئن نیستید آب است، ادرار یا ترشح. در بیشتر مادران، کیسه‌ی آب پس از شروع دردهای زایمان پاره می‌شود، اما در گروهی پیش از آن. در هر دو حالت، دانستن نشانه‌ها و قدم‌های بعدی به شما کمک می‌کند بدون هول شدن و بدون تأخیر، کار درست را انجام دهید.
کیسه‌ی آب چیست؟
جنین در تمام بارداری درون کیسه‌ای پر از مایع آمنیوتیک شناور است. این مایع او را از ضربه و عفونت محافظت می‌کند و به رشد ریه‌ها و عضلاتش کمک می‌کند. وقتی پرده‌های این کیسه پاره می‌شوند، مایع از راه واژن بیرون می‌آید؛ گاهی به‌صورت جریانی ناگهانی و گاهی قطره‌قطره و آرام. پس از پاره شدن کیسه، راه ورود میکروب‌ها به رحم بازتر می‌شود و به همین دلیل زمان اهمیت پیدا می‌کند.
از کجا بفهمم آب است یا ادرار؟
در ماه‌های آخر، نشت کمی ادرار هنگام سرفه یا عطسه و افزایش ترشحات واژن بسیار شایع است و تشخیص را سخت می‌کند. این تفاوت‌ها کمک‌کننده‌اند:
- مایع آمنیوتیک معمولاً شفاف یا کمی زرد کم‌رنگ است و گاهی ذره‌های سفید دارد. بوی خاصی ندارد یا بویش ملایم و کمی شیرین است.
- ادرار بوی مشخص خودش را دارد و معمولاً با سفت کردن عضلات می‌توانید جلویش را بگیرید.
- مایع آمنیوتیک بی‌اختیار و مداوم نشت می‌کند و با راه رفتن، ایستادن یا تغییر حالت بیشتر می‌شود.
- ترشحات معمولی واژن غلیظ‌تر و چسبناک‌اند و لباس را به این اندازه خیس نمی‌کنند.
یک نوار بهداشتی تمیز بگذارید تا رنگ و مقدار مایع را ببینید. اگر نوار زود خیس شد یا با ایستادن و راه رفتن دوباره مایع جاری شد، احتمال پاره شدن کیسه زیاد است. اما این آزمایش خانگی جای معاینه را نمی‌گیرد و نباید بهانه‌ی صبر کردن شود؛ اگر شک دارید هم به زایشگاه بروید، چون فقط معاینه در بیمارستان می‌تواند با اطمینان جواب بدهد.
بعد از پاره شدن کیسه‌ی آب: رفتن به بیمارستان
حتی اگر هیچ دردی ندارید، به ماما یا زایشگاه خبر بدهید و برای معاینه به بیمارستان بروید. پیش از رفتن یا در مسیر، این‌ها را یادداشت کنید:
- ساعت دقیق پاره شدن کیسه یا شروع نشت مایع
- رنگ مایع: شفاف، زرد کم‌رنگ، سبز، قهوه‌ای یا خونی
- بو و مقدار تقریبی آن
- وجود یا نبود انقباض و فاصله‌ی دردها
- حرکت جنین
در بیشتر مادرانی که بارداری‌شان کامل شده، دردهای زایمان طی یک روز پس از پاره شدن کیسه خودبه‌خود شروع می‌شود. اگر شروع نشود، پزشک ممکن است برای کم کردن خطر عفونت، القای زایمان را پیشنهاد کند. این تصمیم پس از معاینه و بررسی ضربان قلب جنین گرفته می‌شود؛ پس پاره شدن کیسه، حتی بدون درد، به‌تنهایی دلیل کافی برای رفتن به زایشگاه است.
تا رسیدن به بیمارستان چه نکنیم؟
برای کم کردن احتمال عفونت:
- تامپون یا هر چیز دیگری در واژن نگذارید؛ فقط از نوار بهداشتی استفاده کنید.
- رابطه‌ی جنسی نداشته باشید.
- وارد وان یا استخر نشوید و شست‌وشوی داخل واژن انجام ندهید.
- خودتان معاینه نکنید.
کی فوراً به بیمارستان برویم یا با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیریم؟
در این حالت‌ها منتظر نمانید و همان لحظه به بیمارستان بروید:
- مایع سبز، قهوه‌ای یا خونی است. رنگ سبز یا قهوه‌ای ممکن است نشانه‌ی دفع مدفوع جنین در رحم باشد.
- مایع بدبوست یا تب، لرز یا درد و حساسیت شکم دارید.
- حرکت جنین کم شده یا قطع شده است.
- کیسه‌ی آب پیش از هفته‌ی ۳۷ پاره شده است؛ حتی اگر مقدار مایع کم است.
- خونریزی دارید که از لکه‌بینی بیشتر است.
اگر خونریزی شدید دارید، حرکت جنین قطع شده یا راهی برای رسیدن سریع به بیمارستان ندارید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
در یک وضعیت نادر اما بسیار اورژانسی، بند ناف پس از پاره شدن کیسه جلوتر از جنین به داخل واژن می‌لغزد. اگر حس کردید چیزی در واژن هست یا بند ناف را دیدید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. تا رسیدن کمک در وضعیت زانو و سینه بمانید: زانو بزنید، سینه و سر را تا جای ممکن پایین و روی زمین بیاورید و باسن را بالا نگه دارید تا فشار جنین روی بند ناف کم شود. بند ناف را به داخل فشار ندهید و تا حد ممکن به آن دست نزنید.