گم شدن کودک در بازار، پارک و شلوغی؛ پیشگیری و آموزش به کودک

کافی است برای پرداخت پول سرتان را برگردانید یا در شلوغی بازار شب عید چند قدم از هم فاصله بگیرید تا کودک در میان جمعیت گم شود. آن چند دقیقه برای هر پدر و مادری بسیار سخت است. خوشبختانه بیشتر کودکانی که در بازار، حرم، پارک یا شهربازی گم می‌شوند، خیلی زود پیدا می‌شوند؛ و هرچه شما و کودکتان آماده‌تر باشید، این زمان کوتاه‌تر می‌شود.

پیش از بیرون رفتن

• در جاهای شلوغ به کودک لباس رنگ روشن و چشمگیر بپوشانید که در جمعیت زود دیده شود و توصیفش آسان باشد.
• همان روز پیش از بیرون رفتن، یک عکس تمام‌قد تازه از کودک بگیرید. این عکس نشان می‌دهد امروز دقیقاً چه پوشیده و در صورت گم شدن، به مأموران خیلی کمک می‌کند.
• وقتی به محل رسیدید، یک نقطه‌ی قرار مشخص و ثابت، مثل ورودی اصلی یا یک باجه، انتخاب کنید و به کودک بزرگ‌تر نشانش دهید.
• در شلوغی‌های بسیار زیاد، مثل حرم در روزهای خاص یا بازار شب عید، کودک کوچک را در کالسکه یا آغوشی بگذارید و دست کودک بزرگ‌تر را رها نکنید.
• وقتی چند بزرگسال همراه‌اند، هر کس فکر می‌کند دیگری حواسش به بچه است. به‌روشنی بگویید چه کسی و تا کی مسئول مراقبت از کودک است.

شماره‌ی تلفن همراه کودک

• یک کارت در جیب کودک بگذارید یا دستبندی به دستش ببندید که شماره‌ی تلفن دو نفر از والدین یا نزدیکان روی آن نوشته شده است.
• اسم کودک را درشت روی لباس یا کوله‌اش ننویسید؛ غریبه‌ای که کودک را به اسم صدا می‌زند، زودتر اعتمادش را جلب می‌کند.
• از حدود چهار سالگی، شماره‌ی تلفن یکی از والدین را با کودک تمرین کنید. شماره را با ریتم یا شعر ساده بگویید و گاهی بازی کنید که او شماره را برایتان بخواند.
• کودک باید نام و نام خانوادگی خودش و اسم پدر و مادرش را بداند، نه فقط «مامان» و «بابا».

به کودک چه یاد بدهیم؟

آموزش را با زبان آرام و به شکل بازی انجام دهید، نه با ترساندن. چند قاعده‌ی ساده کافی است:

• «اگر گم شدی، همان‌جا که هستی بایست. ما برمی‌گردیم و پیدایت می‌کنیم.» کودکی که برای پیدا کردن والدینش راه می‌افتد، جست‌وجو را سخت‌تر می‌کند.
• «از یک فروشنده که پشت پیشخوان مغازه‌اش است، یک مأمور یا نگهبان لباس‌فرم‌دار، یا مادری که بچه همراهش است کمک بخواه.»
• «کارت شماره‌ات را نشانش بده.»
• «با هیچ‌کس از آن‌جا بیرون نرو و به پارکینگ یا خیابان نرو، حتی اگر کسی گفت مامانت منتظر است.»

برای کودک پنج تا شش‌ساله می‌توانید یک رمز خانوادگی بگذارید که فقط افراد مورد اعتماد آن را بدانند. این قاعده‌ها را یکی دو بار در پارک یا فروشگاه، به‌صورت بازی، تمرین کنید؛ مثلاً بپرسید: «اگر الان گم شوی، از چه کسی کمک می‌خواهی؟»

اگر کودک گم شد

• آرامش خودتان را حفظ کنید، اسم کودک را بلند صدا بزنید و اطراف نزدیک را سریع نگاه کنید. از مردم اطراف هم بخواهید کمک کنند.
• اگر نزدیک آب هستید، مثل استخر، ساحل، رودخانه یا حوض، اول آب را بگردید.
• فوراً به مسئولان محل خبر دهید؛ نگهبانی، انتظامات بازار، دفتر راهنمایی و گمشدگان حرم، مسئول شهربازی یا پارک. بسیاری از این مکان‌ها محل مخصوص کودکان گمشده و بلندگو دارند.
• از آن‌ها خواهش کنید درهای خروجی را زیر نظر بگیرند.
• بی‌درنگ با پلیس ۱۱۰ تماس بگیرید؛ برای گزارش گم شدن کودک لازم نیست مدتی صبر کنید.
• عکس امروز، رنگ لباس، قد و آخرین جایی را که کودک را دیدید، دقیق بگویید.
• یک نفر در نقطه‌ی قرار یا آخرین محل دیدن کودک بماند و بقیه جست‌وجو کنند.

کی به پزشک مراجعه کنیم؟

وقتی کودک پیدا شد، اول او را در آغوش بگیرید و سرزنشش نکنید؛ او هم ترسیده است. بعد بدنش را نگاه کنید و حالش را بپرسید.

• اگر کودک در آب افتاده بوده، حتی اگر حالا سرحال است، فوراً او را به اورژانس ببرید؛ سرفه، تنفس تند یا بی‌حالی ممکن است ساعت‌ها بعد ظاهر شود.
• اگر بیهوش است، نفسش سخت است یا آسیب شدیدی دیده، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
• اگر مدتی در گرما یا سرما مانده، بی‌حال است، کم ادرار می‌کند یا زمین خورده و جایی از بدنش درد می‌کند، همان روز او را نزد پزشک ببرید.
• اگر ترس، کابوس، چسبیدن شدید به شما یا ترس از بیرون رفتن بیش از دو سه هفته ادامه یافت، با پزشک خانواده یا مشاور کودک صحبت کنید.