برقگرفتگی کودک؛ پریز، شارژر و سیمها را چطور ایمن کنیم؟
کودک خردسال انگشت در پریز فرو میکند و سیم را به دهان میبرد. بدانید پریز، شارژر، سیم و حمام را چطور ایمن کنید، کلید محافظ جان چه میکند و در برقگرفتگی اول چه کاری لازم است.
از وقتی کودک چهاردستوپا راه میافتد، پریزهای نزدیک زمین، سیم شارژری که از دیوار آویزان است و سهراهی پشت مبل به چشمش اسباببازیهای جالبی میآیند. کودک خردسال انگشت یا سنجاق را در سوراخ پریز فرو میکند و سیم را به دهان میبرد، چون هنوز نمیداند برق چیست. بیشتر برقگرفتگیهای کودکان در خانه و با ولتاژ معمولی اتفاق میافتد و با چند تغییر ساده میشود جلوی بیشترشان را گرفت.
پریزها و شارژرها
- روی همهی پریزهای خالی که در دسترس کودکاند محافظ پریز بگذارید. محافظهایی که در پریز فرو میروند باید آنقدر سفت باشند که کودک نتواند با ناخن بیرونشان بکشد؛ پریزهای دریچهدار که سوراخشان خودبهخود بسته میشود، گزینهی بهتریاند.
- شارژر گوشی و تبلت را بعد از استفاده از پریز بیرون بکشید. شارژری که در پریز مانده و سرش آزاد است، اگر به دهان کودک برسد میتواند لب و زبانش را بسوزاند.
- پشت مبل یا تخت را هم فراموش نکنید؛ کودکها بهخوبی در این گوشهها میخزند.
- وسایلی مثل اتو، سشوار، بخاری برقی و کتری برقی را بعد از کار از برق بکشید و سیمشان را دور از دسترس جمع کنید.
سیمها و سهراهیها
- سیمی که روکشش ترک خورده، بریده یا با چسب وصله شده است، باید عوض شود، نه تعمیر موقت.
- سهراهیهای شل و لق که دوشاخه در آنها تکان میخورد، جرقه میزنند و داغ میشوند؛ آنها را کنار بگذارید و از سهراهی استاندارد و محکم استفاده کنید.
- چند سهراهی را به هم وصل نکنید و وسایل پرمصرف را روی یک سهراهی نگذارید.
- سیمها را با گیره یا داکت پشت وسایل مهار کنید تا کودک نتواند آنها را بکشد یا بجود.
- سیم را از زیر فرش رد نکنید؛ فرسوده میشود و کسی متوجه نمیشود.
آب و برق کنار هم نه
آب رسانای برق است و بیشتر برقگرفتگیهای شدید خانگی در حمام و آشپزخانه رخ میدهد. سشوار، اتوی مو، رادیو و هر وسیلهی برقی دیگر را از حمام و وان کودک دور نگه دارید و وقتی کودک در آب است، هیچ وسیلهی برقی را به برق نزنید. وسایل برقی را کنار سینک، آکواریوم یا ظرف آب نگذارید و با دست خیس به دوشاخه دست نزنید.
بیرون از خانه هم به کودک یاد بدهید به تیر برق، جعبهی تقسیم برق کوچه و سیم افتاده روی زمین نزدیک نشود و بادبادک را دور از سیمهای برق هوا کند.
کلید محافظ جان
کلید محافظ جان وسیلهای است که در تابلوی برق خانه نصب میشود و اگر برق از مسیر اصلی نشت کند، مثلاً از بدن یک نفر به زمین برود، در کسری از ثانیه جریان را قطع میکند. این کلید جلوی برقگرفتگی را بهطور کامل نمیگیرد، اما خطر برقگرفتگی شدید را بسیار کم میکند. اگر خانهتان این کلید را ندارد، نصبش را به برقکار مجاز بسپارید و هر چند ماه یک بار دکمهی آزمایش آن را بزنید تا مطمئن شوید کار میکند. سیمکشی قدیمی و پریزهای شکسته را هم به برقکار نشان دهید.
اگر برق کودک را گرفت
مهمترین نکته این است که تا جریان قطع نشده، به کودک دست نزنید؛ وگرنه برق شما را هم میگیرد.
- اول فیوز یا کلید اصلی تابلو را قطع کنید یا دوشاخه را از پریز بکشید.
- اگر قطع برق ممکن نیست، روی سطح خشک بایستید و با یک وسیلهی خشک و نارسانا مثل دستهی چوبی جارو یا صندلی پلاستیکی، کودک را از منبع برق جدا کنید. این کار فقط برای برق معمولی خانه است؛ اگر پای سیم فشارقوی یا کابل افتاده در کوچه در میان است، نزدیک نشوید، دیگران را هم دور نگه دارید و با ۱۱۵ و آتشنشانی ۱۲۵ تماس بگیرید.
- بعد از جدا شدن، بررسی کنید هوشیار است و نفس میکشد یا نه. اگر نفس نمیکشد یا بیهوش است، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید و طبق راهنمایی اپراتور احیا را شروع کنید.
- سوختگیها را حدود بیست دقیقه زیر آب خنک روان (نه آب یخ) بگیرید، مراقب باشید بقیهی بدن کودک سرد نشود و بعد با پارچهی تمیز بپوشانید؛ پماد، روغن یا خمیردندان نزنید.
حتی اگر کودک گریه کرد، زود آرام شد و سرحال به نظر میرسد، او را همان روز به پزشک نشان دهید. برق ممکن است در مسیر عبورش از بدن به قلب یا بافتهای زیر پوست آسیب بزند و روی پوست فقط یک نقطهی کوچک دیده شود.
کی به پزشک مراجعه کنیم؟
هر برقگرفتگی، حتی خفیف، معاینهی پزشک لازم دارد. در این حالتها معطل نکنید و با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید:
- بیهوشی، حتی چند ثانیه، یا گیجی و خوابآلودگی
- تنفس سخت یا نامنظم
- تپش قلب، ضربان نامنظم یا رنگپریدگی
- تشنج یا پرش عضلات
- سوختگی لب و دهان بعد از جویدن سیم؛ گوشهی لب سوخته ممکن است چند روز بعد ناگهان خونریزی کند، پس اگر خون آمد محکم فشار دهید و فوراً به اورژانس بروید
- سوختگی عمیق، سفید یا سیاه در محل ورود یا خروج برق
- بیحسی، ضعف یا درد شدید در دست و پا