نینیهمراهآمادگی برای زلزله با نوزاد و کودک خردسال؛ کیف اضطراری و برنامه‌ی خانواده
آمادگی از پیش، ترس از زلزله را به برنامه‌ای روشن تبدیل می‌کند. بدانید در کیف اضطراری برای نوزاد و کودک چه بگذارید، برنامه‌ی خانواده را چطور بچینید و هنگام لرزش کودک را چطور محافظت کنید.
ایران سرزمین زلزله‌خیزی است و بیشتر ما دست‌کم یک بار لرزیدن زمین را حس کرده‌ایم. وقتی نوزاد یا کودک خردسال در خانه دارید، فکر کردن به زلزله نگرانی بیشتری می‌آورد؛ چون او نمی‌تواند خودش پناه بگیرد و به وسایل خاصی نیاز دارد. آمادگی از پیش، این نگرانی را به برنامه‌ای روشن تبدیل می‌کند و در لحظه‌ی واقعی، به‌جای سردرگمی، می‌دانید چه کنید.
کیف اضطراری خانواده
یک کوله‌پشتی را کنار در خروجی یا جایی در دسترس بگذارید که همه‌ی اعضای خانواده جایش را بدانند. در آن این‌ها را بگذارید:
- آب آشامیدنی بسته‌بندی و خوراکی‌های ماندگار مثل کنسرو دربازشو، بیسکویت و خرما؛ مغزها و آجیل فقط برای بزرگ‌ترها، چون کودک خردسال را در خطر خفگی می‌اندازند
- برای شیرخواری که شیر خشک می‌خورد: شیر خشک، شیشه و آب سالم برای آماده کردن آن. شیر مادر در بحران امن‌ترین غذای شیرخوار است؛ اگر شیر می‌دهید، شیردهی را ادامه دهید.
- غذای کمکی آماده‌ی کودک و قاشق یکبارمصرف
- پوشک، دستمال مرطوب، کیسه‌ی زباله و یک دست لباس گرم برای هر کودک
- داروهای همیشگی اعضای خانواده و داروهای کودک که پزشک تجویز کرده است
- جعبه‌ی کوچک کمک‌های اولیه
- چراغ‌قوه، باتری اضافه، شارژر همراه و یک سوت
- پتوی سبک، دستکش کار و ماسک
- کپی شناسنامه‌ها، کارت واکسن کودک، دفترچه‌ی بیمه و فهرست شماره‌های تماس
- مقداری پول نقد
- یک اسباب‌بازی یا کتاب کوچک که کودک را آرام کند
هر شش ماه کیف را بازبینی کنید؛ تاریخ مصرف خوراکی و دارو را ببینید و اندازه‌ی پوشک و لباس را با رشد کودک عوض کنید.
برنامه‌ی خانواده را از پیش بچینید
- در هر اتاق یک جای امن پیدا کنید: زیر یک میز محکم یا کنار دیوار داخلی، دور از پنجره، آینه، کمد و قاب‌های سنگین.
- محل قرار خانواده بیرون از خانه را تعیین کنید؛ مثلاً یک فضای باز نزدیک که دور از ساختمان‌های بلند و تیرهای برق باشد. یک محل قرار دوم هم دورتر از محله انتخاب کنید.
- این برنامه را به همه‌ی اعضای خانواده، پرستار کودک و پدربزرگ و مادربزرگ بگویید.
- یک خویشاوند در شهر دیگر را رابط خانواده کنید تا همه اخبار را به او بدهند.
- تخت کودک را دور از پنجره بگذارید و بالای آن قفسه یا قاب سنگین نصب نکنید. کمد و کتابخانه را به دیوار ببندید.
- محل شیر اصلی گاز و کلید برق را یاد بگیرید.
هنگام لرزش
- اگر کودک در آغوش یا نزدیک شماست، او را محکم در بغل بگیرید و فوراً پناه بگیرید.
- زیر یک میز محکم بروید یا کنار دیوار داخلی بنشینید، کودک را زیر بدن خودتان محافظت کنید و سر و گردن هر دو را بپوشانید.
- از پنجره، شیشه و وسایلی که ممکن است بیفتند دور بمانید.
- در حین لرزش به طرف پله یا در خروجی ندوید و از آسانسور استفاده نکنید.
- اگر در رختخواب هستید و کودک کنارتان است، همان‌جا بمانید و سر هر دو را با بالش بپوشانید.
بعد از لرزش
- کفش بپوشید تا پایتان روی شیشه‌ی شکسته آسیب نبیند.
- اگر بوی گاز می‌آید، شیر اصلی گاز را ببندید، شعله روشن نکنید، به کلید برق دست نزنید و زود از ساختمان بیرون بروید.
- با کیف اضطراری و با احتیاط از پله‌ها پایین بروید و به محل قرار بروید.
- برای خبر دادن به دیگران پیامک بفرستید تا خطوط تلفن برای تماس‌های اضطراری آزاد بماند.
مانور زلزله به زبان بازی
کودک پیش‌دبستانی با بازی بهتر یاد می‌گیرد. بگویید: «وقتی زمین لرزید، مثل لاک‌پشت می‌شویم: می‌نشینیم، زیر میز می‌رویم و سرمان را می‌پوشانیم.» چند بار در خانه تمرین کنید، محل قرار بیرون را نشانش دهید و آرام توضیح دهید که بزرگ‌ترها مراقبش هستند. کودکی که تمرین کرده، در لحظه‌ی واقعی کمتر می‌ترسد. مانور سراسری زلزله در مدرسه و مهدکودک هم فرصت خوبی برای گفت‌وگوست.
کی به پزشک مراجعه کنیم؟
بعد از زلزله همه‌ی اعضای خانواده را از نظر آسیب نگاه کنید. در این حالت‌ها با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید یا از نیروهای امدادی کمک بخواهید:
- خونریزی‌ای که با فشار بند نمی‌آید
- بیهوشی، گیجی یا خواب‌آلودگی بعد از ضربه به سر
- تنفس سخت یا سرفه‌ی شدید بعد از تنفس گردوخاک
- عضوی که مدتی زیر آوار مانده، حتی اگر ظاهرش سالم است
- درد گردن یا پشت، یا دست و پایی که حرکت نمی‌کند
اگر کودک هفته‌ها بعد هنوز کابوس دارد، شب‌ادراری تازه پیدا کرده یا از شما جدا نمی‌شود، با پزشک خانواده یا مشاور کودک صحبت کنید.