چهارشنبه‌سوری برای خیلی از خانواده‌ها شب شادی و دورهمی است؛ آتش کوچکی روشن می‌شود، بزرگ‌ترها از رویش می‌پرند و بچه‌ها با هیجان تماشا می‌کنند. اما هر سال در همین شب گروهی از کودکان با سوختگی، آسیب چشم یا آسیب گوش راهی بیمارستان می‌شوند و بسیاری از آن‌ها خودشان ترقه‌ای در دست نداشته‌اند و فقط تماشاگر بوده‌اند. با چند قاعده‌ی ساده می‌توانید از این شب لذت ببرید و کودکتان هم در امان بماند.

کودک خردسال فقط تماشاگر است

ترقه، فشفشه، کبریت و هیچ وسیله‌ی آتش‌زایی را به دست کودک ندهید. سیم فشفشه بعد از خاموش شدن هم تا مدتی آن‌قدر داغ است که دست را می‌سوزاند.
کودک را از روی آتش نپرانید و خودتان هم کودک به بغل از روی آتش نپرید؛ یک لغزش کوچک کافی است تا هر دو در آتش بیفتید.
فاصله‌ی امن را حفظ کنید. تماشا از بالکن، پشت پنجره یا چند متر دورتر از آتش و محل ترقه‌بازی، امن‌تر است.
دست کودک نوپا را در تمام مدت در دست بگیرید؛ در شلوغی و تاریکی، چند ثانیه غفلت کافی است تا به طرف آتش بدود.
به کودک بزرگ‌تر یاد بدهید هرگز ترقه‌ی عمل‌نکرده یا باقی‌مانده‌ی ترقه را از زمین برندارد؛ ممکن است در دستش منفجر شود.
از مواد محترقه‌ی دست‌ساز و ترقه‌های ناشناخته کاملاً دوری کنید؛ بیشترین آسیب‌های شدید از همین‌هاست.

گوش شیرخوار و صدای ترقه

صدای انفجار ترقه بسیار بلندتر از آن است که به نظر می‌رسد و گوش شیرخوار در برابر آن آسیب‌پذیر است. یک صدای شدید از نزدیک می‌تواند به شنوایی آسیب بزند و وزوز گوش بر جا بگذارد. این صداها نوزاد را می‌ترسانند و خوابش را هم به‌هم می‌زنند.

نوزاد و شیرخوار را از محل ترقه‌بازی دور نگه دارید؛ بهترین جای او در خانه و در اتاقی دور از خیابان است.
پنجره‌ها را ببندید و پرده را بکشید تا صدا کمتر شود.
اگر بیرون هستید و صدای انفجار نزدیک شد، کودک را از آن‌جا دور کنید.
گوشی محافظ مخصوص کودک صدا را کم می‌کند، اما نزدیک شدن به محل انفجار را امن نمی‌کند.

لباس و آمادگی پیش از روشن کردن آتش

به کودک لباس نخی و نسبتاً جذب بپوشانید. پارچه‌های مصنوعی زود آتش می‌گیرند، ذوب می‌شوند و به پوست می‌چسبند.
شال، روسری یا چادر بلند و آویزان را برای بزرگ‌ترهایی که کودک را بغل کرده‌اند یا نزدیک آتش‌اند، جمع کنید و موی بلند را ببندید.
یک سطل آب یا شلنگ آماده و یک پتوی پشمی یا نخی کنار دستتان باشد.
آتش را کوچک و دور از ماشین، درخت و سیم برق روشن کنید و آخر شب کاملاً خاموشش کنید.

اگر کودک سوخت

اگر لباس کودک آتش گرفت، او را روی زمین بخوابانید و غلت بدهید یا با پتو بپوشانید تا شعله خاموش شود؛ نگذارید بدود.
محل سوختگی را ۲۰ دقیقه زیر آب خنک روان بگیرید. آب خیلی سرد لازم نیست؛ آب شیر معمولی کافی است.
انگشتر، دستبند و لباس تنگ اطراف سوختگی را زود درآورید، اما لباسی را که به پوست چسبیده نکشید.
روی سوختگی یخ، خمیردندان، روغن، ماست، تخم‌مرغ یا پودر نزنید و تاول‌ها را نترکانید.
بعد از خنک کردن، محل را با پارچه‌ی تمیز و نچسب بپوشانید و بقیه‌ی بدن کودک را گرم نگه دارید.

اگر به چشم آسیب رسید

آسیب چشم با ترقه ممکن است در ظاهر کوچک باشد اما بینایی را تهدید کند. چشم را نمالید، رویش فشار نیاورید، چیزی در آن نریزید و اگر جسمی در آن فرو رفته، بیرونش نکشید. یک لیوان کاغذی یا پوشش سفت را بدون فشار روی چشم بگذارید، نگذارید کودک چشمش را بمالد و او را فوراً به اورژانس برسانید.

کی به پزشک مراجعه کنیم؟

در این حالت‌ها کودک را فوراً به اورژانس ببرید یا با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید؛ اگر آتش مهارنشدنی است، آتش‌نشانی ۱۲۵ را هم خبر کنید:

هر آسیب چشم، قرمزی شدید، درد، اشک‌ریزش مداوم یا تاری دید
سوختگی صورت، دست، پا، کشاله‌ی ران یا روی مفصل‌ها
سوختگی بزرگ‌تر از کف دست کودک، یا هر سوختگی در شیرخوار
پوست سفید، خاکستری یا سیاه‌شده، یا سوختگی بدون درد
سرفه، خشونت صدا یا تنفس سخت بعد از استنشاق دود
درد گوش، ترشح از گوش، وزوز یا کم‌شنوایی بعد از صدای انفجار

سوختگی کوچک و سطحی را هم اگر تاول زد، قرمزی‌اش بیشتر شد، چرک کرد یا کودک تب کرد، همان روز به پزشک نشان دهید.