قورت دادن باتری سکه‌ای یا آهنربا؛ چرا باید فوراً به بیمارستان رفت؟

کودکان خردسال دنیا را با دهانشان کشف می‌کنند و بیشتر اشیای کوچکی که قورت می‌دهند، مثل سکه یا دکمه، بی‌دردسر از دستگاه گوارش عبور می‌کنند. اما دو چیز با بقیه فرق دارند: باتری‌های سکه‌ای و آهنرباهای کوچک و قوی. این دو ممکن است در چند ساعت آسیبی جدی و گاهی ماندگار ایجاد کنند، در حالی که کودک در ساعت‌های اول هیچ علامتی ندارد، بازی می‌کند و غذا می‌خورد. اگر احتمال می‌دهید کودکتان یکی از این‌ها را قورت داده، منتظر علامت نمانید.

چرا باتری سکه‌ای این‌قدر خطرناک است؟

باتری سکه‌ای همان باتری گرد، براق و کوچکی است که در کنترل تلویزیون و کولر، ترازوی دیجیتال، ساعت، ماشین‌حساب و بسیاری از اسباب‌بازی‌ها به کار می‌رود. وقتی این باتری در مری گیر کند، با رطوبت بافت جریان الکتریکی برقرار می‌شود و ماده‌ای قلیایی می‌سازد که دیواره‌ی مری را می‌سوزاند. این سوختگی ممکن است در حدود دو ساعت شروع شود و در چند ساعت به سوراخ شدن مری یا آسیب به راه هوایی و رگ‌های بزرگ کنار آن برسد. باتری‌های بزرگ‌تر و نو خطر بیشتری دارند، اما باتری کهنه و به‌ظاهر خالی هم می‌تواند آسیب بزند. باتری‌ای که در بینی یا گوش فرو رفته هم به همین دلیل فوری است.

چرا آهنربای کوچک خطرناک است؟

یک آهنربای کوچک معمولاً مثل هر جسم کوچک دیگری دفع می‌شود. خطر وقتی است که کودک دو یا چند آهنربا، یا یک آهنربا و یک تکه فلز، را قورت دهد. آن‌ها در قسمت‌های مختلف روده از پشت دیواره یکدیگر را جذب می‌کنند و لایه‌های روده را میان خود فشار می‌دهند. این فشار به‌تدریج بافت را از بین می‌برد و ممکن است روده سوراخ شود یا انسداد و عفونت شکم پیش بیاید. آهنرباهای کوچک و قوی در اسباب‌بازی‌های ساختنی، گوی‌های آهنربایی سرگرمی و زیورآلات مغناطیسی پیدا می‌شوند. چون معمولاً کسی نمی‌داند کودک چند تا قورت داده، هر آهنربا را جدی بگیرید.

اگر فکر می‌کنید قورت داده: فوراً به بیمارستان

• کودک را وادار به استفراغ نکنید؛ باتری یا آهنربا ممکن است در مسیر برگشت گیر کند و آسیب بیشتری بزند.
• تا پزشک نگفته، چیزی به او نخورانید و ننوشانید.
• بی‌معطلی به اورژانس بیمارستانی بروید که بخش کودکان دارد یا با ۱۱۵ تماس بگیرید. منتظر نمانید تا علامتی پیدا شود یا جسم دفع شود.
• اگر می‌توانید، بسته‌ی باتری، باتری مشابه یا وسیله‌ای را که باتری از آن افتاده همراه ببرید تا نوع و اندازه‌اش معلوم شود.
• به کادر درمان بگویید احتمال قورت دادن باتری یا آهنربا هست. تشخیص معمولاً با عکس ساده‌ی رادیولوژی است و اگر باتری در مری باشد، باید هرچه زودتر با آندوسکوپی خارج شود.

خانه را ایمن کنید

بیشتر این حادثه‌ها با وسایلی رخ می‌دهد که هر روز جلوی چشم ماست:

• کنترل‌های تلویزیون و کولر، ترازوی آشپزخانه و حمام، ساعت، ماشین‌حساب، دماسنج دیجیتال، سوئیچ ماشین، اسباب‌بازی‌های چراغ‌دار و صدادار، کارت تبریک موزیکال و شمع‌های برقی را بررسی کنید.
• وسیله‌هایی را انتخاب کنید که در جای باتری‌شان با پیچ بسته می‌شود. در بقیه، در را با چسب محکم ببندید یا وسیله را از دسترس دور کنید.
• باتری‌های یدک را در بسته‌ی اصلی و در کمد قفل‌دار نگه دارید و باتری‌های کهنه را فوراً جایی دور بیندازید که کودک به آن دسترسی ندارد؛ نه روی میز و نه در سطل زباله‌ی باز.
• اسباب‌بازی آهنربایی را متناسب با سن کودک بخرید و مرتب بررسی کنید که آهنربایی شل نشده یا نیفتاده باشد.
• گوی‌های آهنربایی سرگرمی را در خانه‌ای که کودک کوچک دارد نگه ندارید و به کودکان بزرگ‌تر هم بگویید آهنربا را در دهان یا بینی نگذارند.

چه زمانی فوراً کمک بگیریم؟

گاهی کسی قورت دادن را ندیده است. اگر باتری یا آهنربایی گم شده و کودک هر یک از این نشانه‌ها را دارد، فوراً به اورژانس بروید یا با ۱۱۵ تماس بگیرید:

• آب‌ریزش زیاد از دهان، درد یا سختی در قورت دادن، یا امتناع از خوردن و نوشیدن
• سرفه، خس‌خس یا تنفس سخت و صدادار
• استفراغ، به‌ویژه اگر خونی یا تیره باشد
• درد شکم یا شکم سفت و نفخ‌کرده
• مدفوع سیاه یا خونی
• تب، بی‌حالی یا بی‌قراری غیرعادی
• خونریزی یا ترشح بدبو از بینی یا گوش