غرق شدن در وان، سطل و تشت؛ چند سانتی‌متر آب هم خطرناک است

بیشتر ما غرق شدن را با دریا و استخر به یاد می‌آوریم، اما برای کودک زیر چهار سال، خطر گاهی درست در خانه است: وان حمام، تشت لباس، سطل آب زمین‌شویی، بشکه‌ی ذخیره‌ی آب یا حتی کاسه‌ی توالت. کودک خردسال سر سنگینی دارد و اگر با صورت در آب بیفتد، نمی‌تواند خودش را بالا بکشد. غرق شدن هم برخلاف آنچه در فیلم‌ها می‌بینیم، معمولاً بی‌صداست؛ نه فریادی در کار است و نه دست و پا زدنی. چند سانتی‌متر آب و چند ثانیه کافی است. خبر خوب این است که با چند عادت ساده، بیشتر این حادثه‌ها قابل پیشگیری است.

چرا این‌قدر سریع و بی‌صدا؟

کودک وقتی زیر آب می‌رود، نمی‌تواند نفس بکشد و کمک بخواهد. در کمتر از یک دقیقه ممکن است هوشیاری‌اش را از دست بدهد و پس از چند دقیقه، آسیب مغزی ماندگار رخ دهد. به همین دلیل «فقط رفتم تلفن را جواب بدهم» یا «فقط رفتم حوله بیاورم» زمانی کافی برای اتفاقی جبران‌ناپذیر است.

هنگام حمام کردن

• همه‌ی وسایل، یعنی حوله، لباس، شامپو و پوشک، را پیش از شروع حمام کنار دستتان بچینید.
• کودک را حتی لحظه‌ای در وان یا تشت تنها نگذارید. اگر زنگ در یا تلفن به صدا درآمد، یا جواب ندهید یا کودک را در حوله بپیچید و با خودتان ببرید.
• مراقبت را به خواهر یا برادر کوچک نسپارید. کودک کوچک خطر را تشخیص نمی‌دهد و توان بیرون آوردن کودک دیگر را ندارد.
• صندلی و حلقه‌ی حمام وسیله‌ی ایمنی نیست. ممکن است واژگون شود یا کودک از آن سر بخورد و زیر آب برود؛ با آن هم باید کنار کودک و در فاصله‌ی دست بمانید.
• آب کم بریزید و دمایش را با آرنج بسنجید؛ آب خیلی داغ خطر سوختگی هم دارد.
• بلافاصله بعد از حمام، وان یا تشت را خالی کنید.

ظرف‌های آب در خانه

خطر فقط به ساعت حمام محدود نیست. کودکی که تازه راه افتاده، کنجکاو است و به هر ظرف آبی سرک می‌کشد:

• سطل آب زمین‌شویی، تشت لباس و لگن را بعد از استفاده خالی کنید و وارونه بگذارید. سطل نیمه‌پر به‌ویژه خطرناک است، چون کودک به داخل آن خم می‌شود، با سر می‌افتد و سطل سنگین هم واژگون نمی‌شود.
• بشکه، منبع و ظرف‌های ذخیره‌ی آب را همیشه با درپوش محکم ببندید یا جایی بگذارید که کودک به آن دسترسی ندارد.
• در حمام و دستشویی را بسته نگه دارید و اگر لازم است، قفل ایمنی یا دستگیره‌ی بلند نصب کنید. در توالت فرنگی را هم بسته نگه دارید.
• ظرف آب حیوان خانگی، آکواریوم و گلدان‌های بزرگ پر از آب را از دسترس دور کنید.
• حوض یا آب‌نمای حیاط را با توری محکم یا حصار بپوشانید.

اگر کودک را در آب پیدا کردید: تماس با ۱۱۵ و احیا

• فوراً کودک را از آب بیرون بیاورید؛ حتی یک ثانیه را هم برای فکر کردن از دست ندهید.
• بلند کمک بخواهید، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید و گوشی را روی بلندگو بگذارید.
• اگر پاسخ نمی‌دهد و درست نفس نمی‌کشد، بلافاصله احیای قلبی‌ریوی را شروع کنید؛ در غرق‌شدگی، تنفس دادن اهمیت ویژه‌ای دارد. برای بیرون آوردن آب، کودک را وارونه نکنید و به شکمش فشار ندهید.
• اگر نفس می‌کشد، او را به پهلو بخوابانید، لباس خیسش را دربیاورید و با پتو گرمش کنید تا کمک برسد.

کی به پزشک مراجعه کنیم؟

هر کودکی که زیر آب رفته، حتی کوتاه، و بعد به نظر خوب می‌رسد، باید پزشک او را ببیند، چون مشکلات تنفسی گاهی چند ساعت بعد ظاهر می‌شود. اگر در ساعت‌های بعد هر یک از این نشانه‌ها را دیدید، فوراً به اورژانس بروید یا با ۱۱۵ تماس بگیرید:

• سرفه‌ی مداوم یا تکرارشونده
• تنفس تند، سخت یا صدادار
• کبودی یا رنگ‌پریدگی لب‌ها
• خواب‌آلودگی غیرعادی، بی‌حالی یا گیجی
• استفراغ
• تب یا درد قفسه‌ی سینه
• رفتار غیرعادی یا بی‌قراری شدید